Në një raport të botuar nga Këshilli Atlantik, një institut prestigjioz amerikan që merret me politikë ndërkombëtare, analisti politik Agon Maliqi ka trajtuar sfidat dhe mundësitë e Kosovës, një vend që sipas tij “është një shembull i rrallë i një shteti të ri që ka arritur të ndërtojë institucione të forta me mbështetjen e Perëndimit”.
Maliqi argumenton se “Kosova ka potencialin për të bërë një ndryshim pozitiv në rajon dhe në botë, nëse mund të adresojë dobësitë e saj të brendshme dhe të shfrytëzojë rrethanat e reja gjeopolitike”. Sipas tij, “ky sukses do të varet në masë të madhe nga aftësia e elitave politike të Kosovës për të arritur një marrëveshje historike me Serbinë, e cila do të hapte rrugën për njohjen e plotë ndërkombëtare dhe integrimin në strukturat euroatlantike”.
“Kosova po humbet shumë nga mosnormalizimi i marrëdhënieve me Serbinë, i cili pengon zhvillimin ekonomik, stabilitetin politik dhe sigurinë e vendit. Duhet pasur një diskurs më realist dhe pragmatist” nga ana e politikanëve kosovarë, të cilët duhet të “kuptojnë urgjencën e gjetjes së një zgjidhjeje të qëndrueshme me fqinjin e tyre”. tha Maliqi
Në raportin e tij, Maliqi gjithashtu trajton rolin e aktorëve ndërkombëtarë në procesin e dialogut mes Kosovës dhe Serbisë. Ai vlerëson se qasja e re e BE-së, e udhëhequr nga Gjermania dhe Franca, është më e favorshme për Kosovën, pasi zvogëlon presionin për lëshime territoriale ose kushtetuese.
“Asociacioni i Komunave Serbe, që është një prej kërkesave kryesore të Serbisë, është i pajtueshëm me Kushtetutën e Kosovës dhe duhet të zbatohet në kushtet e një njohjeje ‘de facto’ të Kosovës nga ana e Serbisë”, tha Maliqi.
Ai citon deklaratën e fundit të Gjermanisë, Francës dhe Italisë, të cilat kanë kërkuar që “Asociacioni dhe njohja e Kosovës të zbatohen në mënyrë paralele”.
Maliqi gjithashtu analizon ndikimin e kontekstit të ri gjeopolitik, i cili është krijuar nga kriza në Ukrainë dhe agresioni i Rusisë. Ai shkruan se kjo situatë kërkon një rishikim të strategjisë së Kosovës për të arritur një fund të lojës. Ai argumenton se Kosova nuk mund të ketë një të ardhme të sigurt dhe të prosperueshme nëse mbetet e izoluar dhe e papranuar në skenën ndërkombëtare, për shkak të pengesave të Serbisë dhe Rusisë. Ai propozon se Kosova duhet të jetë më e hapur për të bërë kompromise të arsyeshme me Serbinë, në këmbim të një njohjeje të plotë dhe të pakushtëzuar.
Maliqi nënvizon se suksesi i Kosovës “është i lidhur ngushtë me fatin e gjithë Ballkanit Perëndimor”. Ai thotë se “bashkëpunimi dhe integrimi rajonal janë thelbësorë për zhvillimin dhe stabilitetin e këtij rajoni, i cili ka qenë shpesh skenë e konflikteve dhe tensioneve”.
Ai bën thirrje për një “zbutje të kufijve dhe një forcim të lidhjeve mes popujve dhe vendeve të Ballkanit Perëndimor”. Ai shton se “kjo do të krijojë një sinergji rajonale për një aderim më të shpejtë dhe më të lehtë në BE”.
Maliqi pranon se Kosova dhe Ballkani Perëndimor kanë nevojë për mbështetjen e vazhdueshme të Perëndimit, por gjithashtu thekson nevojën “për të bërë hapa të guximshëm dhe të vendosur”. (politiko.makdomen.net)