Komisioni Evropian ka publikuar raportin vjetor për Serbinë, në të cilin vlerëson progresin e vendit në procesin e anëtarësimit në Bashkimin Evropian (BE). Raporti thekson se Serbia ka marrë nota të këqija në kapitujt kryesorë 23 dhe 24 për sundimin e ligjit, ndërsa kritikon mungesën e sanksioneve ndaj Rusisë dhe hapësirën për ndërhyrjet e huaja dhe manipulimin e informacionit.
Raporti gjithashtu bën thirrje për një angazhim më të madh dhe kompromis nga Serbia në dialogun për normalizimin e marrëdhënieve me Kosovën, si dhe për zbatimin e plotë të të gjitha marrëveshjeve të arritura deri tani. Raporti vlerëson se normalizimi i marrëdhënieve me Kosovën është një kusht thelbësor në rrugën evropiane të Serbisë dhe Kosovës.
Në raport, Komisioni Evropian shpreh shqetësimin e tij për situatën e sundimit të ligjit në Serbi, duke theksuar se nuk ka pasur progres të mjaftueshëm në reformën e gjyqësorit, luftën kundër korrupsionit dhe krimit të organizuar, lirinë e medias dhe të shprehjes, si dhe mbrojtjen e të drejtave të njeriut.
Komisioni Evropian gjithashtu vëren se Serbia nuk ka vendosur sanksione ndaj Rusisë për shkeljen e integritetit territorial të Ukrainës, në përputhje me pozicionin e përbashkët të BE-së. Raporti thekson se Serbia duhet të respektojë angazhimet e saj në kuadër të procesit të zgjerimit dhe të përputhet me politikat dhe veprimet e BE-së.
Raporti gjithashtu vë në dukje se Serbia ka lidhur marrëveshje tregtare me Kinën dhe vende të tjera të treta që nuk përmbushin standardet e Brukselit, duke rrezikuar përputhshmërinë e saj me tregun e përbashkët të BE-së. Raporti kërkon që Serbia të sigurojë transparencë dhe mbikëqyrje të mjaftueshme për investimet e huaja, sidomos ato nga Kina, dhe të mbrojë interesat e saj strategjike dhe sigurinë.
Raporti vlerëson se Serbia ka mbetur e angazhuar në dialogun për normalizimin e marrëdhënieve me Kosovën, por kërkon një përkushtim më serioz, përpjekje dhe kompromise nga ana e saj. Raporti kritikon përshkallëzimin e dhunshëm në Veriun e Kosovës, më 24 shtator 2023, si dhe bën thirrje për arrestimin dhe gjykimin e autorëve të sulmit, si dhe për bashkëpunimin e plotë të Serbisë me autoritetet e Kosovës dhe KFOR-in.
Raporti gjithashtu kërkon që Serbia të zbatonte të gjitha marrëveshjet e arritura në dialog, sidomos ato për Asociacionin e Komunave Serbe, energjinë, telekomunikacionet dhe integrimin e veriut të Kosovës. Raporti thekson se Serbia duhet të respektojë sovranitetin dhe integritetin territorial të Kosovës, si dhe të heqë të gjitha pengesat për pjesëmarrjen e saj në organizata ndërkombëtare.
Raporti përfundon me një listë të rekomandimeve për Serbinë, në të cilat kërkohet që vendi të bëjë përparim në sundimin e ligjit, dialogun me Kosovën, harmonizimin me politikat dhe veprimet e BE-së, reformën ekonomike dhe sociale, dhe kapacitetin administrativ dhe institucional. Raporti gjithashtu kujton se Serbia duhet të mbajë një dialog konstruktiv me fqinjët e saj dhe të kontribuojë në stabilitetin rajonal. (politiko.makdomen.net)